ஐந்து வயதாக இருந்தபோது, அந்தச் சிறுவன்  பீகாரில் உள்ள தும்ராவ்ன் என்ற பழங்கால எஸ்டேட்டில் உள்ள ஒரு குளத்தின் அருகே கில்லி-தண்டா விளையாடிவிட்டு, அருகிலுள்ள பிஹாரிஜி கோவிலுக்கு போஜ்புரி ‘சைதா’ பாடலைப் பாடுவதற்காக தவறாமல் செல்வான், அதன் முடிவில் உள்ளூர் மகாராஜாவால் வழங்கப்படும் 1 கிலோ எடையுள்ள ஒரு பெரிய லட்டுவைப் பெறுவார்.  சிறுவயதிலேயே அவனுக்கு  இசையின் மீது ஆழமான ஈடுபாட்டைப் பெற்றிருந்தான். மூன்று வயதில், அவரது தாய் அவரை பனாரஸில் (இப்போது வாரணாசி) உள்ள தனது பெற்ற வீட்டிற்கு அழைத்துச் சென்றபோது, அவர் முதல் முறையாக மாமாக்கள் ஷெஹ்னாய் வாசிப்பதை பார்த்து ஆச்சரியத்தில் மூழ்கினார்.  அவன்  தனது மாமா அலி பக்ஸுடன் பனாரஸில் உள்ள விஷ்ணு கோவிலுக்குச் செல்லத் தொடங்கினார், அங்கு அலி பக்ஸ் அதிகாரப்பூர்வ ஷெஹ்னாய் வாசிப்பாளராக பணியாற்றினார். அங்கு, அலி பக்ஸ் ஷெஹ்னாய் வாசிக்கும் போது, சிறுவன்  மணிக்கணக்கில் ஆழமாய் கேட்டு மயக்கமடைந்து அமர்ந்திருப்பார். மெதுவாக, சிறுவனும்  இசைக்கருவியை வாசிக்கப் பயிற்சி பெறத் தொடங்கினார். நாளுக்குநாள், அவரது ஆர்வம் ஆழமடைந்து, முழு நாளும் பயிற்சியில் ஈடுபட்டார்.  பிற்காலத்தில்  பாலாஜி மற்றும் மங்கள மையாவின் கோயில்களும், புனித கங்கையின் கரைகளும்சிறுவனின்  விருப்பமான பயிற்சி இடங்களாக மாறின. தனிமையில் பயிற்சி மேற்கொள்வதற்கு இவை அவருக்கு ஏற்ற இடங்களாக இருந்தன. கங்கை நதியின் ஓடுதலே அவருக்கு உற்சாகமாகவும், ஷெஹ்னாய்யின் கடினமாக கருதப்பட்ட ராகங்களை சோதிக்கவும், புதிதாக கண்டுபிடிக்கவும் பேரார்வத்துடன் உந்துதலாகவும் இருந்தது.

பிற்காலத்தில்  இசைக்கலைஞரானவுடன்  ஜம்ட்ஷெட்பூரில் இருந்து வாரணாசிக்கு ஒரு கச்சேரியில் கலந்துகொள்வதற்காக ரயிலில் சென்றுகொண்டிருந்தார். அப்போது, ஒரு இளம் சிறுவன் புல்லாங்குழல் வாசிக்கத் தொடங்கினான். வாத்திய இசையில் பல சாதனைகளை புரிந்த அந்தக் கலைஞருக்கு இது புதுமையாக இருந்தது; சிறுவன் வாசிப்பது எந்த ராகமென்று அவர் அடையாளம் காண முடியவில்லை. ஆனால், அந்த இசையில் ஒரு தெய்வீகத்தன்மை இருப்பதை உணர்ந்தார். சிறுவனிடம், மீண்டும் மீண்டும் அதே பாடலை இசைக்கச் சொன்னார். வாரணாசி அடைந்த பிறகு, அந்த சிறுவன் எவரிடமும் சொல்லாமல் வெளியேறிவிட்டான். அந்தச் சம்பவம், அந்தக் கலைஞருக்கும் இசையுலகிற்கும் இன்றுவரை ஒரு மர்மமாகவே உள்ளது. இது காவிய காலத்தில் நடந்த ஒரு கதையல்ல; 20ஆம் நூற்றாண்டில் நடந்த உண்மை சம்பவம். வாரணாசியில் இறங்கிய அந்த கலைஞர், அன்றைய இசைக்கச்சேரியில் சிறுவனிடம் கற்றுக்கொண்ட அதே ராகத்தை தனது வாத்தியத்தில் வாசித்தார். சமகால இசைக்கலைஞர்கள் மற்றும் பெரியவர்கள் அவரிடம் அந்த புதிய ராகம் பற்றி கேட்டபோது, ​​​​அந்த இசைக்கலைஞர், “நான் வாசித்த ராகம் ‘கன்ஹரிரா’” என்று கூறினார். அந்த மர்மமான சிறுவன் பகவான் கண்ணனே என்றும், அவனிடமிருந்து வந்த ராகத்திற்கே ‘கன்ஹரிரா’ என்று பெயர்வைத்தேன் என்றும் உருக்கமாக தெரிவித்தவர், உலகப் புகழ்பெற்ற கலைஞர் உஸ்தாத் பிஸ்மில்லா கான்! மெல்லிசை தொனியைக் கொண்ட பாரம்பரிய காற்று இசைக்கருவியான செனாய், இந்திய நாட்டுப்புற இசையிலும் சடங்கு இசையிலும் நீண்ட காலமாக முக்கியமான இடத்தைப் பெற்றுள்ளது. ஒரு சாதாரண நாட்டுப்புற இசைக்கருவியாக இருந்து செவ்வியல் இசைக்கருவியாக அங்கீகாரம் பெற்றது வெறும் தற்செயலா என்ற கேள்வி எழும்பினாலும், அது ஒரே ஒருவரின் அர்ப்பணிப்பு, உழைப்பு மற்றும் இசை மீதான தீராத பற்றால் உருவான மாற்றமெனும் உண்மையும் மறுக்க முடியாது. அதன் கலாச்சார பரிணாமம், உன்னதமான கலைஞனின் அர்ப்பணிப்பு, மற்றும் உஸ்தாத் பிஸ்மில்லா கானின் தொலைநோக்குப் பங்களிப்புகள் ஷெனாயின் பிரபலத்தைக் கூட்டியது. இதன் மூலம், இந்திய இசையின் அடையாளத்தில் அதன் செவ்வியல் இடம் நிலைத்துவிட்டது. 

ஓரு இசைக்கருவி  நிறைய சமூக, அரசியல்  சிக்கலைகளை தாண்டியே தொடர்ந்து நிற்கமுடியும். இது வரலாற்றுண்மை, உதாரணமாக ஹார்மோனியம். இந்தியாவின் கலாச்சார மறுமலர்ச்சியின் ஒரு பகுதியாக, அகில இந்திய வானொலி (AIR) 1940 முதல் 1971 வரை பாரம்பரிய இசைக்கான ஹார்மோனியத்தின் ஒளிபரப்பைத் தடை செய்தது. அதன் முக்கிய காரணம், இந்திய கம்பி மற்றும் காற்று இசைக்கருவிகளை விட ஹார்மோனியம் தாழ்வானது என்ற வாதமே. இந்திய பாரம்பரிய இசையில் முக்கியமான நுணுக்கமான மீண்டுகள் (meend) மற்றும் ஸ்ருதிகள் (shruti) ஹார்மோனியத்தில் வெளிப்படுத்த முடியாது என்பதால், இது பாரம்பரிய இசைக்கு ஏற்ற கருவியாகப் பார்க்கப்படவில்லை. இந்தத் தடை 30 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக நீடித்து, ஹார்மோனியம் வாசிப்பவர்களுக்கு பாரம்பரிய இசை வட்டாரங்களில் அங்கீகாரம் பெறுவதில் தடையாக அமைந்தது. வால்டர் கௌப்மேன் உருவாக்கிய ஆல் இந்தியா ரேடியோ signature tune னில் கூட  சித்தார், வயோலின் இருக்கும் ஹார்மோனியம் இருக்காது.இருப்பினும், 1970களுக்குப் பிறகு, இசைக்கலைஞர்கள் மற்றும் இசை ஆர்வலர்களின் ஆதரவுடன், ஹார்மோனியம் மீண்டும் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டது. குறிப்பாக, குரல் துணைக்கருவியாக அதன் வசதி காரணமாக, இது மீண்டும் பரவலாகப் பயன்படுத்தப்படத் தொடங்கியது, மற்றும் பாரம்பரிய இசைக்கூட்டங்களிலும் இடம் பெற்றது.

செனாய் பாரம்பரியமாக தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட கருங்காலி, ரோஸ்வுட் அல்லது தேக்கு  மரங்களில் இருந்து தயாரிக்கப்படுகிறது, செனாய் ஒரு கூம்பு வடிவ துளையைக் கொண்டிருக்கும்; இது கீழ் முனையை நோக்கி படிப்படியாக விரிவடைந்து, முழுமையான  ஒலியைக் உருவாகிறது. கீழ் முனையில், பொதுவாக பித்தளை, தாமிரம் அல்லது வெள்ளியால் செய்யப்பட்ட ஒரு உலோக மணி இணைக்கப்பட்டிருக்கும், இது ஒலியைப் பெருக்கி அதிக அதிர்வு விளைவை இசையில் உருவாக்குகிறது.  ஊதுகுழல் பகுதி இரட்டை சீவாளிகளை  கொண்டிருக்கும்,  பாரம்பரியமாக, இந்த நாணல்கள் பனை ஓலைகள் அல்லது கரும்பிலிருந்து தயாரிக்கப்படுகின்றன. காற்று அவற்றின் வழியாக செலுத்தப்படும் போது, அவை அதிர்வுறச் செய்யப்படுகின்றன, இதன் மூலம் தனித்துவமான இசை வெளிப்படும். திறமையான இசைக்கலைஞர்கள் தங்களது நாணல்களை அவர்களே தயாரித்து , சிறந்த ஒலி தரத்தை உறுதி செய்கிறார்கள்.  மேற்கத்திய காற்று கருவிகளைப் போல, ஷெனாயில் நிலையான விசை அமைப்பு இல்லை.  இசைக்கருவி பொதுவாக ஏழு முதல் ஒன்பது விரல் துளைகளைக் கொண்டிருக்கும்,  சில இசைக்கலைஞர்கள் கூடுதல் துளைகளை உருவாக்கி, கருவியின் செயல்திறனை அதிகரித்து, ராக அமைப்புக்கு ஏற்றவாறு ஒலியை  சரிசெய்கிறார்கள். மேற்கத்திய காற்று கருவிகளுக்கு உள்ள விசை அமைப்புகளைப் போலல்லாமல், செனாய் முழுமையாக திறமையான விரல் நிலைப்பாடு மற்றும் சுவாசக் கட்டுப்பாட்டின்மீது கொண்டுள்ள நுட்பங்களைப் பயன்படுத்தி இசைக்கப்படுகிறது. ஷெனாயிலிருந்து வெளிப்படும் இசையில் இந்த மூன்று அம்சங்கள் குறிப்பிடத்தக்கவை:

1. கட்டுப்படுத்தப்பட்ட விரல் அசைவுகளின் மூலம் ஸ்வரங்களுக்கு இடையில் மென்மையான மாற்றங்களை அடையப்படுகின்றது.(மீண்ட்)

2. இசைக்கு வெளிப்பாட்டுத்தன்மையையும் ஆழத்தையும் சேர்க்கும் சுருதியின் விரைவான ஏற்ற இறக்கங்கள். (கமகன்கள்)

3. முதன்மை மெல்லிசையை அலங்கரிக்கும் விரைவான அலங்கார குறிப்புகள்.(மூர்கிஸ்)

பேரரசர் ஔரங்கசீப், புங்கி (மகுடி) என்ற இசைக்கருவியின்  ஒலியை விரும்பாததால்  அதை அரச மாளிகைகளில் வாசிக்கத் தடை விதித்தார். அதன் விளைவாக, புங்கி என்பது சர்பங்களை எழுப்பும் கருவிக்கான பொதுப்பெயராகவே மாறியது. புங்கியை ரசித்தவர்கள்  அந்த கருவி ஒருநாள் மீண்டும் உயிர்ப்பிக்கப்படும் என்ற நம்பிக்கையில் இருந்தனர். அரண்மனையில் இசைக்கலையில் தேர்ச்சி பெற்ற தொழில்முறை இசைக்கலைஞர்களின் குடும்பத்தைச் சேர்ந்த ஒரு நாவிதர், புங்கியின் ஒலித் தரத்தை மேம்படுத்த முடிவு செய்தார். அதற்காக, புங்கியை விட நீளமாகவும் அகலமாகவும் இருக்கும் இயற்கையான வெற்று தண்டு கொண்ட ஒரு குழாயை தேர்ந்தெடுத்து, அதன் உடலில் ஏழு துளைகளை உருவாக்கினார். வாசிக்கும் போது, அவற்றில் சில துளைகளை மூடி திறப்பதன் மூலம் மென்மையான மற்றும் மெல்லிசைமிக்க ஒலிகள் உருவானது. புது கருவியின் இனிய ஒலி அரச மாளிகையில் அனைவரையும் ஆச்சரியப்படுத்தியது. புங்கியிலிருந்து முற்றிலும் மாறுபட்ட இந்த இசைக்கருவிக்கு புதிய பெயர் தேவைப்பட்டது. மக்கள் கூறும் கதையின் படி, இது முதன்முதலில் ஷாவின் அறைகளில் வாசிக்கப்பட்டது, மேலும் அதைப் புதுமையாக வடிவமைத்தவர் ஒரு நை (நாவி) என்பதால், இந்தக் கருவிக்கு ஷெஹ்னாய்( செனாய்) என்று பெயரிடப்பட்டது.

காலப்போக்கில், செனாய் மங்களகரமான இசைக்கருவியாகவும், கோயில்களின் சடங்குகள் மற்றும் மத விழாக்களில் எதிரொலிக்கும் அதேசமயம் கூர்மையான ஒலியுடன் இசைக்கப்பட்ட கருவியாகவும் இருந்தது. திருமண ஊர்வலங்களின் தவிர்க்க முடியாத பகுதியாக இருந்து வந்திருக்கிறது,  அதன் மெல்லிசைகள் அதிர்ஷ்டத்திற்கான அடையாளமாககவும்  கருதப்பட்டது.  பல்வேறு கலாச்சாரங்களின் இசை மரபுகளில் இடம் பெற்றிருந்தாலும், தீவிரமான பாரம்பரிய இசைக்கருவியாக கருதப்படவில்லை. சித்தார், சரோத் அல்லது பன்சூரி போன்ற கருவிகள் கலை ஆழத்திற்காக அறியப்பட்ட போதும் ஷெஹ்னாய் பெரும்பாலும் அதன் செயல்பாட்டு இசை பயன்பாட்டுக்குள் மட்டுமே கட்டுப்படுத்தப்பட்டது. இதற்குக் காரணமான பல அம்சங்கள் இருந்தன.   முதலாவதாக, செனாயின் உயர்தள ஒலி, ராக இசையின் நுட்பமான, சுத்திகரிக்கப்பட்ட விரிசல்கள் மற்றும் நுணுக்கங்களுக்கும்  கொஞ்சம் குறைவாகவே கருதப்பட்டது. இரண்டாவது, கோயில்கள் மற்றும் தெரு நிகழ்ச்சிகளில் ஷெஹ்னாய் வாசிக்கப்பட்டதால், மற்ற பாரம்பரிய இசைக்கருவிகள் கொண்டிருந்த கரானா முறையின் அடிப்படையிலான பரம்பரையை இது பின்பற்றவில்லை. கடைசியாக, இரட்டை நாணல் கொண்ட கருவியாக இருப்பதால், ஷெஹ்னாய் இந்துஸ்தானி பாரம்பரிய இசையில் அவசியமான நுண்தொனி மாறுபாடுகளை வழங்குவதில் சில வரையறுக்கப்பட்ட கட்டுப்பாடுகளைக் கொண்டதாகக் கருதப்பட்டது. கடந்த காலத்தில், செனாய், அரசவைகளில் இடம்பெற்றுவந்த பாரம்பரிய இசைக்குழு நௌபத் என்பதின் ஒரு முக்கிய பகுதியாக இருந்தது, இதில் ஒன்பது விதமான இசைக்கருவிகள் இணைந்திருந்தன. நீண்ட காலமாக, இது திருமண விழாக்களில் மட்டுமே பயன்படுத்தப்பட்டு வந்தது.   இந்த இசைக்கருவியை பாரம்பரிய வழக்கத்திற்கும் பிரபல மேடைகளிற்கும் அப்பாற்பட்டு ஒரு முழுமையான இசைக்கருவியாக உருவாக்கி, அதன் இசைத் திறனை உலகிற்கு வெளிப்படுத்திய பெருமை உஸ்தாத் பிஸ்மில்லா கானுக்கே சேரும்.

பிஸ்மில்லா பீகாரைச் சேர்ந்த ஒரு பிரபலமான இசைக் குடும்பத்தைச் சேர்ந்தவர். அவரது தாத்தா ரசூல் பக்ஸ் கான், போஜ்பூர் மன்னரின் அவையின் ஷெஹ்னை-நவாஸாக இருந்தார். அவரது தந்தை பைகம்பர் பக்ஸ் மற்றும் பிற தந்தைவழி மூதாதையர்களும் சிறந்த ஷெஹ்னை வாசிப்பாளர்கள்.அரசவையில் ஷெஹ்னாய்-நவாஸ் பதவியை வகித்திருந்தார். அவரது தந்தை பைகம்பர் பக்ஸ் மற்றும் அவரின் முன்னோர்களும் சிறந்த ஷெஹ்னாய் வாசிப்பாளர்களாக இருந்தனர், இந்த பாரம்பரிய இசை மரபு பிஸ்மில்லா கானின் வளர்ச்சிக்கும் உதவியது.சிறுவயதிலிருந்தே, பிஸ்மில்லா கான் வாரணாசியில் உள்ள காசி விஸ்வநாதர் கோவிலின் அதிகாரப்பூர்வ ஷெஹ்னாய் வாசிப்பாளராக இருந்த தனது மாமா அலி பக்ஸிடம் தீவிரமாக பயிற்சி பெற்றார். அவரது குழந்தைப் பருவம் ஷெஹ்னாய்யின் நாட்டுப்புற இசை மற்றும் பக்தி மரபுகளால் ஆழமாக பாதிக்கப்பட்டது. பிஸ்மில்லா கான், ஷெஹ்னாய்யின் இசையை ஒரு நாட்டுப்புற கருவியாக மட்டும் பார்க்கவில்லை, ஹிந்துஸ்தானி பாரம்பரிய இசையின் ஆழத்தையும் சிக்கலான தன்மையையும் வெளிப்படுத்தும் வல்லமை கொண்ட கருவியாக அதைப் புதுப்பித்தார். ராக இசையின் கட்டமைப்பு தேவைகளுக்கு ஏற்றவாறு ஷெஹ்னாய்யை மாற்றியமைத்தது அவரது முதன்மையான சாதனையாகும். அவர் சுவாசக் கட்டுப்பாட்டில் அசாதாரண திறனை வளர்த்துக் கொண்டார், இது அவற்றின் வாசிப்பை  நீண்ட நேரம் தக்கவைத்து, மிகுந்த உற்சாகத்துடன்   சிக்கலான இசை வடிவங்களை வாசிக்க உதவியது.   அவரது முக்கிய கண்டுபிடிப்புகளில் ஒன்றாக, ஷெஹ்னாய்யில் முன்பு சாத்தியமில்லாததாக கருதப்பட்ட சிக்கலான மீண்ட்களை   உள்ளடக்குவதற்காக, தனது வாசிப்பு நுட்பத்தையே முற்றிலும் மாற்றினார். பாரம்பரிய இசை விழாக்களில் அவர் நிகழ்ச்சி நடத்தத் தொடங்கியதும், இதுவே ஒரு முக்கிய திருப்பமாக அமைந்தது, ஏனெனில் இவ்விழாக்கள் அதன் முன்பு நிலையான பாரம்பரிய மரபுகளின் பாடகர்கள் மற்றும் வாத்தியக் கலைஞர்களுக்கு மட்டும் ஒதுக்கப்பட்டிருந்தன.  1937-ல் கொல்கத்தாவில் நடந்த அகில இந்திய இசை மாநாட்டில் அவரது நிகழ்ச்சி ஷெஹ்னாய்யின் புதிய சகாப்தத்தின் தொடக்கத்தைக் குறித்தது. பாரம்பரிய ஷெஹ்னாய் வாசிப்பு நுட்பங்களை இந்துஸ்தானி பாரம்பரிய இசையின் இலக்கணத்துடன் கலந்ததன் மூலம், பிஸ்மில்லா கான், ஷெஹ்னாய்யை வெறும் ஊர்வல இசைக்கருவியாகவோ அல்லது பக்தி இசைக்கருவியாகவோ மட்டுமே அல்ல, பல்வேறு பரிமாணங்களை வெளிப்படுத்தக்கூடிய மேம்பட்ட இசைக்கருவியாக உயர்த்தினார்.

பாரம்பரிய இசை மரபுகளின் முக்கிய அங்கமாக இருந்த ஷெஹ்னாய், முதன்முதலில் அரசவைகளில் இடம் பெற்றிருந்தாலும், பிஸ்மில்லா கானும், அவரது முன்னோர்களும் இந்த மரபுகளுக்குள் அடங்கிய இசைக்கலைஞர்களாக இருந்து, சமூகத்தில் தங்களது பாரம்பரிய பங்கை ஒழுங்காக நிறைவேற்றியவர்களாக இருந்தனர்.  

ஆனால், ஷெஹ்னாய்யைப் பற்றிய கானின் பார்வை, இந்த மரபுகளிலிருந்து விலகி, ஒரு புதிய பாதையை உருவாக்க வேண்டியிருந்தது. அவர் இனி ஒரு கோயில் இசைக்கலைஞராக மட்டும் இருக்கவில்லை, உலகளாவிய அளவில் இசையை பரப்பும் கலைஞராக உருவெடுத்தார். இந்த மாற்றம் அவரது சமூகத்திலிருந்தே அவரைத் விளக்கவைத்தது. கோயில்கள் மற்றும் நாட்டுப்புற நிகழ்ச்சிகளில் சிறந்த பாரம்பரிய இசைக்கருவியாக இருந்த ஷெஹ்னாய், இப்போது பெரும் இசை விழாக்களிலும் அரச நிகழ்வுகளிலும் ஒலிக்கத் தொடங்கியது. ஆனால், இதனால் பாரம்பரிய சமூகங்கள் அவரை தங்கள் வழிமுறைகளை விட்டு நீங்கியவராகப் பார்ப்பதற்கும் வழிவகுத்தது.   இந்த முரண்பாடு பிஸ்மில்லா கானின் மனதிலும் இருந்ததே தவிர மறைந்துவிடவில்லை. உலகளாவிய புகழினையும் இந்தியா முழுவதும் ரசிகர்களின் அன்பினையும் பெற்றிருந்தபோதிலும், அவர் தனது வேர்களுடனும் ஷெஹ்னாய்யின் புனித மரபுகளுடனும் ஆழமான பிணைப்பை வைத்திருந்தார். அவர் தொடர்ந்து காசி விஸ்வநாதர் கோயிலில் வாசித்தார், தனது நாட்டுப்புறப் பயணத்திலிருந்து ஒருபோதும் முழுமையாக விலகிவிடவில்லை. இருந்தாலும், ஒரு எளிய கோயில் இசைக்கலைஞராக அவர் திரும்ப முடியாத நிலையை அவரின் சாதனைகள் உறுதி செய்தன.  

https://youtu.be/ijSmkAGAxhc?si=o5AIxAdoAbvxxsu8

பிஸ்மில்லா கான் இந்தியா மட்டுமின்றி உலகம் முழுவதும் பல மறக்கமுடியாத இசை நிகழ்ச்சிகளை வழங்கியுள்ளார். அவரது முதல் வெளிநாட்டு பயணம் ஆப்கானிஸ்தானில் தொடங்கியது, அங்கு மன்னர் ஜாஹிர் ஷா, அவரது இசையை பாராட்டி, தனது மதிப்புக்குரிய மகிழ்ச்சியின் அடையாளமாக, மன்னர் அவருக்கு விலைமதிப்பற்ற பாரசீக கம்பளங்கள் மற்றும் பிற நினைவுப் பொருட்களை பரிசளித்தார்.  பிஸ்மில்லா கானின் இசையில் ஈர்க்கப்பட்டவர் ஆப்கானிஸ்தான் மன்னர் மட்டுமல்ல. ஒரு விழாவில் அவரது ஷெஹ்னாய் வாசிப்பை கேட்டதும், புகழ்பெற்ற திரைப்பட இயக்குநர் விஜய் பட் மிகுந்த பிரமிப்புக்கு உள்ளாகினார். அவரது இசையின் தாக்கத்தால் தனது படத்திற்கு “குஞ்ச் உதி ஷெஹ்னாய்” என்ற பெயரை வைத்தார்.அந்தப் படம் வெற்றி பெற்றதோடு, பிஸ்மில்லா கானின் இசையமைப்புகளில் ஒன்றாகிய “தில் கா கிலோனா ஹை டூட் கயா…” நாடு தழுவிய அளவில் மிகப்பெரிய புகழைப் பெற்றது! செல்லுலாய்டு உலகில் இவரது இசை பெரும் வெற்றியை கண்டிருந்தாலும், பிஸ்மில்லா கான் திரைப்பட இசைக்காக செயல்பட்டது வெறும் இரண்டு முறைகளில் மட்டுமே—விஜய் பட் இயக்கிய குஞ்ச் உதி ஷெஹ்னாய் மற்றும் விக்ரம் ஸ்ரீனிவாஸ் இயக்கிய கன்னட திரைப்படமான சனாதி அபன்னா. “திரைப்பட உலகின் செயற்கைத்தன்மை என்னால் ஏற்றுக்கொள்ள முடியவில்லை,” என்று அவர் தன்னம்பிக்கையுடன் கூறினார்.

1947 ஆகஸ்ட் 15 அன்று, இந்தியா சுதந்திரம் பெற்ற அதே நாளில், பிஸ்மில்லா கான் தனது ஷெஹ்னாய்யின் இனிய இசையால் புதிதாக பிறந்த தேசத்தை வரவேற்ற முதல் இந்தியரானார். செங்கோட்டையிலிருந்து, அவர்  கபி ராகத்தில்  வாசித்தார், அந்தச் சமயம் அங்கு பண்டிட் ஜவஹர்லால் நேருவும் உடனிருந்தார். பின்னர், நேரு தனது வரலாற்று சிறப்புமிக்க “tryst with Destiny” உரையை நிகழ்த்தினார், அந்நாளின் மகத்துவத்தை பிஸ்மில்லா கானின் ஷெஹ்னாய் நாதம் மறக்க முடியாததாக மாற்றியது.விருதுகளும் அங்கீகாரமும் வரத்தொடங்கியது,  அமெரிக்காவில் உள்ள புகழ்பெற்ற  லிங்கன் மைய மண்டபத்தில் நிகழ்ச்சி நடத்த அழைக்கப்பட்ட முதல் இந்தியர் பிஸ்மில்லா கான். மாண்ட்ரீலில் நடந்த உலக கண்காட்சி, கேன்ஸ் கலை விழா மற்றும் ஒசாகா வர்த்தக கண்காட்சியிலும் அவர் பங்கேற்றார். அவர் சர்வதேச அளவில் மிகவும் பிரபலமானார், தெஹ்ரானில் உள்ள ஒரு அரங்கத்திற்கு அவரது பெயரிடப்பட்டது – தஹார் மோசிக் உஸ்தாத் பிஸ்மில்லா கான்.சர்வதேச அளவில் புகழ்பெற்றவர் ஆனாலும், பிஸ்மில்லா கான் தனது வாரணாசி வேர்களுடன் ஆழமான பிணைப்பை வைத்திருந்தார். அமெரிக்காவில் குடியேறுவதற்கான வாய்ப்புகள் உட்பட, வெளிநாடுகளில் தங்குவதற்கான பல அழைப்புகள் அவருக்குக் கிடைத்தன. ஆனால், அவர் எல்லாவற்றையும் மறுத்து, “கங்கை அமெரிக்காவில் பாய முடியுமா?” என்று கேட்டுப் பதிலளித்தார். இந்த வார்த்தைகள் அவரது பிறந்த இடம் மற்றும் புனித நகரமான வாரணாசியின் கலாச்சார பாரம்பரியத்திற்கான அவரின் நிலையான பக்தியை வெளிப்படுத்தின. எவ்வளவு உயர்ந்த புகழைப் பெற்றாலும், அவரது இசையின் ஆழமும், மனதின் நிலைத்தன்மையும் வாரணாசியோடு இணைந்தே இருந்தன.

ஒவ்வொரு இசைக்கச்சேரியிலும் உஸ்தாத் வாசித்து முடிக்கு போது அவரிடம் வைக்கும் கோரிக்கை “ரகுபதி ராகவ ராஜாராம்”, அவரும் அதை மறுத்ததே இல்லை. இந்த இசைக்கருவி இந்துஸ்தானி செவ்வியல்  இசைக் கருவியாக  அங்கீகரிக்கப்பட்டுள்ளது, மேலும் சித்தார், சரோத், வயலின் போன்ற கருவிகளுடன் இணைந்து வாசிக்கப்படுகிறது. மின்னணு மற்றும் டிஜிட்டல் இசையின் செல்வாக்கு அதிகரித்துவரும் போதிலும், ஷெனாய்  அதன் தனித்துவத்தைக் பற்றிக்கொண்டு  ஆழமான மனித உணர்வுகளை வெளிப்படுத்தும் கருவியாக தனது இடத்தை நிலைநிறுத்தியுள்ளது, அதற்கான முதற்காரணம் உஸ்தாத் பிஸ்மில்லா கான் என்ற ஒப்பற்ற கலைஞன்.