மனித வரலாற்றில் கலையும் அறிவியலும் எப்போதெல்லாம் ஒன்று சேர்கின்றனவோ, அப்போது காலத்தைக் கடந்த பேரதிசயங்கள் பிறக்கின்றன. லிகர்கஸ் கிண்ணம் (Lycurgus cup) போன்ற வியத்தகு பொருட்களை உருவாக்கிய ரோமானியர்களின் கண்ணாடித் தொழில்நுட்பம், பிற்காலத்தில் ஐரோப்பாவின் ஆன்மிக, கலாசார அடையாளமாக மாறத் தொடங்கியது. ரோமானியப் பேரரசின் வீழ்ச்சிக்குப் பின்னரும், அவர்கள் வார்த்தெடுத்த கண்ணாடி கைவினைத்திறன் அழியாமல் தப்பிப்பிழைத்தது. இடைக்கால ஐரோப்பாவில் கிறித்தவ மதம் வேகமாகப் பரவத் தொடங்கியபோது, புதிய வழிபாட்டுத் தலங்களான கதீட்ரல்களை உருவாக்குவதில் புதிய கட்டிடக்கலைப் புரட்சி வெடித்தது.
